Erfgoed in Emmen: 10 plekken met een verhaal
Erfgoed in Emmen zit niet alleen in grote, bekende monumenten, maar juist ook in het landschap, de verhalen en de sporen die generaties hebben achtergelaten.
Emmen is meer dan ruimte en groen.
Het is een plek waar duizenden jaren geschiedenis samenkomen: zichtbaar én verborgen.
Soms groots en indrukwekkend. Soms klein en bijna onopvallend, maar altijd betekenisvol.
Samen vormen deze monumenten het erfgoed van Emmen: een levend verhaal over hoe mensen hier woonden, werkten en het landschap vormden.
Ontdek 10 monumenten die het verhaal van Emmen vertellen.
1. Trambrug Nieuw-Amsterdam
Zijtak, Nieuw-Amsterdam
De trambrug uit 1920 vertelt het verhaal van de veenkoloniën. Hier reden ooit trams vol turfstrooisel door het landschap – sneller en efficiënter dan per schip. Het was de motor achter economische groei in de regio.
Vandaag fiets je hier rustig overheen, maar onder je ligt nog altijd de geschiedenis van hard werken en slimme infrastructuur.
Wist je dat…
de huidige brug niet de originele is? Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakte die zwaar beschadigd en werd later vervangen door een brug die elders vandaan kwam.
2. Grote Kerk Emmen
Marktplein, Emmen
De Grote Kerk is een herkenbaar middelpunt in Emmen. Het huidige gebouw dateert uit 1857, maar de geschiedenis gaat veel verder terug.
De toren bevat granieten stenen die mogelijk afkomstig zijn van hunebedden. Rond de kerk werd tot 1827 begraven. In de bestrating rondom zie je nog subtiele verwijzingen naar dit verleden.
Wist je dat…
er een eeuwenoud doopfont in de kerk staat dat jarenlang als plantenbak werd gebruikt voordat het in 1988 terugkeerde?
3. Turfstrooiselfabriek Erica
Dommerskanaal, nabij Erica
Langs het Dommerskanaal staat een industrieel overblijfsel uit de veentijd: de turfstrooiselfabriek. Hier werd turf verwerkt tot strooisel en tuinaarde, een belangrijk product voor de regio.
Turf kwam via smalspoor binnen en werd vervolgens verder vervoerd via schip, trein of vrachtwagen.
De originele machines zijn nog te zien in het Industrieel Smalspoormuseum.
Tip: fiets langs het Dommerskanaal en ontdek villa’s, fabrieken en arbeiderswoningen uit de veentijd.
4. Boetseweg 22
Roswinkel
In Roswinkel staat het oudste gemeentelijke monument van Emmen: een boerderij uit circa 1642.
Ooit was dit een schultehuis, waar recht werd gesproken en belastingen werden geïnd. Het was daarmee niet alleen een woning, maar ook een plek van bestuur en besluitvorming.
5. Langgraf D43
Schimmeres, Emmen
Hunebed D43 is uniek in Nederland: het enige langgraf. Het werd rond 3000 v.Chr. gebouwd door de trechterbekercultuur.
Bijzonder zijn de kleine stopstenen tussen de grote draagstenen – een zeldzaam detail dat veel andere hunebedden niet meer hebben.
Wist je dat…
er in de Schimmeres in totaal drie hunebedden te vinden zijn?
6. Emmerschans
Rondweg / Schansstraat, Emmen
De Emmerschans is een aarden verdedigingswerk uit rond 1800, aangelegd in de Franse Tijd. Met slechts één toegang was het ooit een strategische plek in het landschap.
Vandaag is het een rustige, groene plek waar je nog altijd de vorm van het verleden kunt ervaren.
Wist je dat…
naast de Emmerschans de Muur van Emmen ligt, met uitzicht over het veenlandschap?
7. grafheuvels Emmerdennen & Valtherbos
Emmerdennen en Valtherbos
In de bossen liggen tientallen grafheuvels, ook wel tumuli genoemd. Ze dateren van na 2750 v.Chr., uit de periode na de hunebedden.
Meerdere mensen werden vaak in één grafheuvel bijgezet. Het landschap draagt hier letterlijk lagen van geschiedenis.
Tip: er zijn geen bordjes – goed kijken loont. Soms zie je ze vanaf het pad al liggen.
8. Hoogveenkerkhof Barger-Compascuum
Naast begraafplaats De Stikker
Dit is het enige hoogveenkerkhof in Nederland dat nog bestaat. Overledenen werden hier in het veen begraven, zonder dat het eerst werd afgegraven.
Omdat grafstenen te zwaar waren, zijn hier houten en gietijzeren grafmonumenten te vinden. Een bijzonder en kwetsbaar stukje erfgoed dat deels is behouden na protesten in 1923.
Wist je dat…
naast het kerkhof een kleine gratis museumschuur te bezoeken is?
9. Luchtwachttoren Schoonebeek
Portlandweg 1, Schoonebeek
Deze betonnen toren uit 1954 maakte deel uit van de Koude Oorlog. Vanaf hier hielden waarnemers dag en nacht de lucht in de gaten met verrekijkers.
Het is een stille herinnering aan een tijd waarin waakzaamheid centraal stond.
Wist je dat…
er in de gemeente nog drie bunkers uit dezelfde periode te vinden zijn?
10. Grenspaaltjes bargerveen
Bargerveen
Sinds 1901 markeren deze grenspaaltjes de grens met Duitsland. Ze bestaan uit houten palen met gemetselde stenen en liggen diep verankerd in het veenlandschap.
Kleine objecten, maar met een groot verhaal over grenzen, landen en samenwerking.
Ontdek Emmen, monument voor monument
Deze tien plekken laten zien hoe rijk en veelzijdig Emmen is.
Ze nodigen uit om op pad te gaan, om beter te kijken en om het landschap te lezen als een verhaal.
Van prehistorische grafheuvels tot industrieel erfgoed en stille landschapsgrenzen: overal zie je hoe verleden en heden in elkaar overlopen.
Ontdek Emmen. Ruimte, rust en energie: door de tijd heen.
Ook interessant
